Het gebruik van tekens en symbolen in digitale games vormt de basis van gameontwerp en semiotiek. Ze helpen de speler om de regels onmiddellijk te begrijpen, zich in de ruimte te oriënteren en de verhaallijn te volgen zonder overbodige tekst. Lees meer over tekens en symbolen op de website https://signs-nl.com/.
De belangrijkste functies van tekens en symbolen bij de ontwikkeling van games
Tekens en symbolen in een digitale game fungeren als een beknopte visuele taal. De speler hoeft geen handleiding te lezen om te begrijpen dat een rode streep gezondheid aangeeft, een schildpictogram bescherming betekent en een pijl de bewegingsrichting aangeeft.
Belangrijk! Een goed doordacht systeem van symbolen bespaart tijd en zorgt ervoor dat informatie direct tijdens het spel kan worden opgenomen.
De belangrijkste functies van tekens en symbolen bij het ontwikkelen van games zijn onder meer:
- Navigatie. Kaarten, wegwijzers, opdrachtmarkeringen en het markeren van interactieve objecten helpen om je weg te vinden in de omgeving. In een avonturenspel kan een gouden markering bijvoorbeeld naar het volgende doel leiden, terwijl een ander symbool een handelaar of een snelreisbestemming aangeeft.
- Uitleg van de spelmechanica. Een pictogram met kogels geeft het aantal aan, een bliksemsymbool kan uithoudingsvermogen aangeven en een afbeelding van een slot staat voor een ontoegankelijk object. Dergelijke aanduidingen zijn vooral belangrijk in complexe spellen, waarin de speler tegelijkertijd tientallen parameters in de gaten moet houden.
- Betrokkenheid bij het verhaal. Symbolen van een fictieve religie op muren, het embleem van een bedrijf op de uniformen van personages of een terugkerend teken van een mysterieuze organisatie kunnen informatie over de wereld overbrengen zonder directe dialogen. Deze benadering wordt wel ‘verhaal via de omgeving’ genoemd.
- Het geven van feedback. Een flits bij een treffer, een kleurverandering van een indicator of het verschijnen van een speciaal icoontje maken duidelijk dat de actie is geslaagd. Een teken in het spel is niet zomaar een decoratief element, maar maakt deel uit van de communicatie tussen de ontwikkelaar en de speler.
Classificatie vanuit de semiotiek
Vanuit semiotisch oogpunt kunnen spelsymbolen handig worden onderverdeeld in pictogrammen, indexen en symbolen. Deze indeling helpt te begrijpen waarom sommige aanduidingen vrijwel onmiddellijk worden herkend, terwijl andere van de speler kennis van de context vereisen.
Een icoon lijkt op datgene wat het voorstelt. Hier volgen enkele voorbeelden:
- Een afbeelding van een hart kan staan voor gezondheid.
- Een afbeelding van een munt staat voor geld.
- Het silhouet van een rugzak staat voor inventaris.
De verbanden zijn gebaseerd op visuele gelijkenis. Daarom zijn icoontjes van voorwerpen doorgaans zelfs begrijpelijk voor wie het spel voor het eerst start.
Een index is via een kenmerk of een spoor van een handeling aan een object gekoppeld. Rook boven een gebouw kan wijzen op brand, bloedsporen op een recent gevecht en een knipperend lampje op gevaar of schade. Indexen zijn bijzonder nuttig in een spelomgeving: ze maken het mogelijk gebeurtenissen op te merken zonder deze met woorden uit te leggen.
Een symbool krijgt betekenis dankzij een afspraak binnen een cultuur of een specifieke spelwereld:
- een schedel kan waarschuwen voor gevaar;
- een kroon kan macht aangeven;
- een bepaalde kleur of een embleem kan duiden op het behoren tot een factie.
Een ontwikkelaar kan een eigen systeem van symbolen creëren. Als een speler bijvoorbeeld aan het begin van het spel het teken van een bepaalde organisatie ziet en dit later terugziet op wapens, gebouwen en documenten, krijgt dit teken geleidelijk een specifieke betekenis.
In een echt spel werken drie soorten symbolen vaak tegelijkertijd. Een vuursymbool kan zowel een icoon als een symbool van de elementen zijn, terwijl brandsporen op een muur wijzen op een recente aanval. Dankzij deze combinatie wordt de visuele taal van het spel begrijpelijker en rijker.
Classificatie op basis van integratie in de spelwereld
Op basis van de plaatsing kunnen symbolen worden onderverdeeld in in-game- en interface-symbolen. Het belangrijkste verschil is eenvoudig: de ene soort bestaat direct in de spelwereld, de andere wordt als interface-elementen over de afbeelding heen geplaatst.
Tot de in-game tekens behoren uithangborden, wegwijzers, wapenschilden, graffiti, kaarten, emblemen van facties, opschriften op voorwerpen en visuele signalen uit de omgeving. In The Last of Us helpen oriëntatiepunten, opschriften en details van verwoeste gebouwen de speler om de geschiedenis van de omgeving te begrijpen. In een fantasy-RPG kunnen vlaggen van verschillende koninkrijken of symbolen van gilden een vergelijkbare rol vervullen.
Interfacetekens bevinden zich tussen de speler en de spelwereld. Dit zijn de minikaart, gezondheids- en uithoudingsindicatoren, doelmarkeringen, besturingsaanwijzingen, wapenpictogrammen en waarschuwingen. In The Legend of Zelda helpen pictogrammen van voorwerpen en vaardigheden van het personage om snel overzicht te krijgen over de beschikbare acties, zonder de verkenning van de wereld te onderbreken.
Er is ook een tussenvorm: een interface die direct in de spelwereld is geïntegreerd. Zo kan de statusindicator bijvoorbeeld op het dashboard van een auto worden weergegeven, en informatie over munitie op het display van het wapen. De speler krijgt de benodigde informatie, maar deze blijft deel uitmaken van de wereld.
In de ontwikkelingsfase is het belangrijk om te bepalen waar een bepaald symbool het meest natuurlijk overkomt. Als de speler onmiddellijk moet weten dat zijn gezondheid kritiek laag is, kan een klein HUD-element effectiever zijn dan een realistische tekst op het kostuum van het personage. Maar als het de bedoeling is om sfeer te creëren en de opbouw van de wereld te onthullen, kan het symbool beter direct in de omgeving worden geplaatst.
De psychologie van kleur en vorm
Kleur en vorm helpen de speler informatie te herkennen nog voordat hij het symbool bewust kan bekijken. Daarom worden ze niet alleen omwille van de schoonheid gekozen. In de meeste games wordt rood geassocieerd met gevaar, schade of een verbod, groen met veiligheid, herstel of bevestiging, en wordt geel vaak gebruikt om de aandacht te trekken en belangrijke objecten te benadrukken. Maar dit zijn geen universele regels: de betekenis van kleur hangt af van het genre, de cultuur en het specifieke spelsysteem.
Ook vorm brengt informatie over. Scherpe hoeken en driehoeken kunnen een gevoel van dreiging of beweging oproepen, cirkels worden als zachter ervaren en worden vaak gebruikt voor neutrale of positieve elementen, terwijl vierkanten en rechthoeken goed geschikt zijn voor gestructureerde informatie. Een voorbeeld hiervan is een rode driehoek met een uitroepteken, die zelfs zonder tekst als een waarschuwing wordt opgevat.
Tegelijkertijd mag de ontwikkelaar niet alleen op kleur vertrouwen. Sommige spelers hebben een kleurblindheid, en sommige spelsituaties vinden plaats in het donker of bij weinig licht. Daarom is het beter om belangrijke toestanden te onderscheiden aan de hand van meerdere kenmerken tegelijk: kleur, vorm, omtrek, textuur of een extra pictogram.
Het is ook nuttig om rekening te houden met de visuele hiërarchie. Niet elk object hoeft evenveel aandacht te trekken. Als alle knoppen, markeringen en voorwerpen fel worden uitgelicht, weet de speler niet meer wat echt belangrijk is. Een goed systeem werkt anders: secundaire elementen blijven onopvallend, terwijl het belangrijkste object opvalt door zijn grootte, contrast, beweging of kleur.
Risico’s en best practices
Het grootste probleem met symbolen in games is dat ze onduidelijk zijn. Als een speler niet kan raden wat een icoontje betekent, moet hij gaan experimenteren, de helpfunctie openen of op internet naar een uitleg zoeken. Dit werkt vooral slecht bij cruciale aanduidingen: bijvoorbeeld wanneer een onduidelijk icoontje de status van een personage aangeeft of waarschuwt voor een aanval.
Een andere veelvoorkomende fout is een overdaad aan symbolen. Als het scherm tegelijkertijd vol staat met tientallen markeringen, indicatoren, pop-uphints en geanimeerde elementen, wordt de aandacht afgeleid. Met dit in gedachten is het raadzaam om interface-elementen geleidelijk te introduceren. Een nieuwe gameplay-mechanisme kan eerst rechtstreeks worden uitgelegd, waarna er alleen een begrijpelijk symbool voor overblijft.
Kopieer niet klakkeloos bekende symbolen uit andere spellen. De kleur rood betekent vaak gevaar, maar als in een bepaald spel de rode factie een bondgenoot is en de groene een vijand, werkt de standaardverwachting tegen de speler. Interne consistentie is belangrijker dan een universeel sjabloon.
Het is een goede gewoonte om symbolen te testen bij mensen die niet bij de ontwikkeling ervan betrokken waren. Als een ontwerper denkt dat een symbool voor de hand ligt, betekent dat nog niet dat een speler het ook zo ervaart. Het is nuttig om te controleren hoe snel iemand het symbool herkent, of hij het niet met andere symbolen verwart en of hij de gevolgen van de actie begrijpt.
En nog een belangrijk detail: het systeem moet toegankelijk blijven. Belangrijke informatie moet bij voorkeur niet alleen met kleur worden benadrukt, maar er moet ook rekening worden gehouden met schaalbaarheid van de interface, contrasterende varianten en duidelijke vormen. In dat geval wordt de symboliek geen versiering, maar een volwaardige taal van het spel – snel, consistent en begrijpelijk zonder dat men voortdurend de handleiding hoeft te raadplegen.