Onder influencers en gezondheidsguru’s wordt shilajit steeds populairder. Het heeft natuurlijk ook iets magisch. Het is een pikzwart goedje dat alleen ergens tussen de bergen in Centraal-Azië is te vinden en het zou helpen tegen vermoeidheid, mentale problemen en nog een rits aan fysieke klachten. Maar voor je op slag verliefd raakt: het is niet allemaal rozengeur en maneschijn. Daarom benoemen we in dit artikel de bijwerkingen van shilajit.
Wat is shilajit?
We vertelden al dat het een zwarte substantie is die ergens tussen bergkloven wordt gewonnen in Azië. Door de inheemse bevolking wordt het daar al duizenden jaren gebruikt, omdat het daar als een soort wondermiddel wordt gezien. Inmiddels heeft het ook Europa bereikt en vooral doordat fabrikanten ervan het laten promoten door influencers, is de kans groot dat jij er ook weleens mee in aanraking bent gekomen.
Het verhaal van het ontdekken van shilajit is mooi. De herders van de Himalaya zagen hun geiten en yakken tijdens het grazen in de bergweides plotseling massaal aan de rotsen likken. Het gevolg: zij kregen daar een enorme energieboost van. Het bleek te komen door de stimulerende stoffen die in het zwarte goedje zitten. De herders namen het mee en merkten hetzelfde effect op mensen. Zo is shilajit ontstaan en werd het al snel als een soort bergwonder beschouwd.
Shilajit bestaat uit plantaardige onderdelen. Eigenlijk is het een samenklontering van duizenden jaren aan afgebroken organisch materiaal. Door de druk en hitte van de bergen, is het een dikke massa geworden. En daar blijken ook nog eens legio aan goede stoffen in te zitten. Waar het eerst meer een soort kwakzalfmiddel leek, blijkt nu uit onderzoek dat het daadwerkelijk in veel opzichten goed voor je lichaam is.
Maar niet te vroeg gejuicht, want uit dezelfde onderzoeken blijkt ook dat het vervelende bijwerkingen kan hebben. Laten we eerlijk zijn: als iets wordt verkocht als hét wondermiddel tegen vermoeidheid, veroudering en een zwak libido, dan gaan er meestal al wat alarmbellen rinkelen. Shilajit wordt vaak gepromoot als een volledig veilig supplement, maar de realiteit is genuanceerder. We nemen de risico’s met je door.
1. Maag- en darmproblemen
De meest voorkomende bijwerking zijn maag- en darmproblemen. Dat is op zich wel ironisch, want in promotievideo’s wordt vaak juist beweerd dat het de spijsvertering zou verbeteren, maar in de praktijk zorgt het voor misselijkheid, maagkrampen en soms zelf diarree. Vooral als je begint met het gebruik van Shilajit. Het is namelijk vrij sterk spul, waar het lichaam echt even aan moet wennen. Neem je het op een lege maag, kan het zomaar zijn dat je de rest van de dag pendelt tussen bed en wc. Neem het daarom altijd na een maaltijd en begin vooral met een kleine dosis.
2. Kans op vervuiling
Waarschijnlijk denk je nu: een middeltje van Moeder Natuur, ergens uit de Himalaya, daar kan weinig mis mee zijn. Uit onderzoek blijkt echter dat shilajit echt wel vervuild kan zijn. Doordat het tussen de rotsen door sijpelt, neemt het mineralen uit de omgeving op en die blijken niet altijd even schoon. Er worden weleens sporen van zware metalen, pesticiden en schimmels gevonden in onderzocht shilajit.
Sterker nog, één onderzoeksresultaat bevatte zelfs lood en kwik, stoffen die serieus schadelijk zijn voor het menselijk lichaam. Daarom is het echt belangrijk om goed te checken bij wie je de shilajit koopt. Bestel het alleen bij gerenommeerde leveranciers met een goede beoordeling. Ga je voor een goedkope variant van een obscure website, weet dan dat er serieuze risico’s zijn.
3. Te veel ijzer
We schreven al dat je shilajit sowieso gedoseerd moet innemen. De kracht van het spul is namelijk ook het gevaar. Er zit extreem veel ijzer in shilajit, waardoor je veel energie krijgt. Maar door de hoge concentratie ijzer kan dit ook al snel de andere kant op slaan. Een teveel aan ijzer kan zorgen voor vermoeidheid, gewrichtspijn en schade aan diverse organen. Voor mensen met bloedarmoede kan shilajit een uitkomst zijn, maar voor mensen met een ijzeraandoening als hemochromatose (waarbij het lichaam te veel ijzer opslaat) is het gewoon gevaarlijk. Verder zorgt te veel ijzer voor een verhoogde bloeddruk en vergroot het de kans op hart- en vaatziekten.
4. Bloeddruk onvoorspelbaar
Niet bij iedereen zorgt shilajit overigens voor een verhoogde bloeddruk. Bij sommigen leidt het juist tot een verlaagde bloeddruk. Het lastige is dat dat per persoon verschilt en onderzoekers zijn er nog niet uit waarom dit zo onvoorspelbaar is. Sommige mensen worden er zeer energiek van, terwijl het anderen kalmeert. Ook aan de kant van een lage bloeddruk kan het doorslaan. In dat geval leidt het tot duizelig worden en hartkloppingen.
5. Jeuk en uitslag
Net als met veel supplementen kunnen sommige mensen ook allergisch zijn voor shilajit. In dat geval kan het zorgen voor jeuk, uitslag, zwelling of ademhalingsproblemen. Als je merkt dat jouw lichaam er niet goed op reageert, stop dan per direct met het innemen van shilajit. Bij een heftige reactie is het raadzaam om ook even een arts te raadplegen.
6. Niet voor zwangere vrouwen en kinderen
Doordat er nog maar heel weinig officieel onderzoek is gedaan naar shilajit, raden we het ten strengste af om het middel toe te dienen aan zwangere vrouwen of kinderen. Er is simpelweg nog veel te weinig bekend over de gevolgen op de lange termijn. Mocht je het middel willen gebruiken om gezondheidsredenen, is dat zeker een goed argument, omdat shilajit ook wel degelijk mensen kan helpen. Doe dit wel altijd in overleg met je huisarts.
Samenvatting
Wat is shilajit? Shilajit is een zwarte, kleverige substantie die wordt gewonnen uit bergkloven in Centraal-Azië. Het wordt al eeuwenlang gebruikt als een traditioneel middel en staat bekend om zijn vermeende gezondheidsvoordelen.
Waar komt shilajit vandaan? Het wordt voornamelijk gevonden in de Himalaya en omliggende berggebieden, waar herders ontdekten dat dieren die eraan likten extra energie kregen.
Welke voordelen heeft shilajit? Shilajit wordt vaak geprezen om zijn vermeende positieve effecten, zoals meer energie, betere mentale helderheid en ondersteuning van het immuunsysteem.
Zijn er bijwerkingen van shilajit?
Ja, shilajit kan verschillende bijwerkingen hebben, waaronder:
- Maag- en darmproblemen: Kan misselijkheid, maagkrampen en diarree veroorzaken, vooral bij inname op een lege maag.
- Kans op vervuiling: Sommige producten bevatten zware metalen of andere verontreinigingen. Koop alleen bij betrouwbare leveranciers.
- Te veel ijzer: Kan leiden tot vermoeidheid, gewrichtspijn en een verhoogde bloeddruk, vooral bij mensen met ijzeraandoeningen.
- Bloeddrukschommelingen: Kan zowel een verhoging als verlaging van de bloeddruk veroorzaken, wat duizeligheid of hartkloppingen kan geven.
- Jeuk en uitslag: Sommige mensen kunnen allergisch reageren op shilajit.
- Niet geschikt voor zwangere vrouwen en kinderen: Vanwege het gebrek aan onderzoek wordt het afgeraden voor deze groepen.
Is shilajit veilig? Hoewel shilajit gezondheidsvoordelen kan hebben, is het geen wondermiddel en kan het bijwerkingen of risico’s met zich meebrengen. Gebruik het met mate en raadpleeg bij twijfel een arts.