In het voetbal zijn de straffen vrij overzichtelijk. Een gele kaart is een waarschuwing, bij rood kun je direct vertrekken. Twee keer geel leidt tot rood, simpel. Maar plotseling doemde het idee van een derde kaart op: de blauwe. Wij leggen uit hoe de blauwe kaart in het voetbal werkt (of eigenlijk: hoe hij had moeten werken).
De blauwe kaart, een nieuw concept in het voetbal, is de laatste tijd een veelbesproken onderwerp. Dit initiatief werd voorgesteld om scheidsrechters meer opties te geven voor het bestraffen van onsportief gedrag. De kaart zou een middel zijn om een speler tijdelijk uit het veld te sturen met een tijdstraf van tien minuten.
Middenweg tussen geel en rood
Het voorstel voor de blauwe kaart kwam van de IFAB (International Football Association Board), de organisatie die verantwoordelijk is voor de spelregels in het voetbal. Het doel van de blauwe kaart was om een tussenoplossing te bieden tussen de gele en rode kaart. Waar de gele kaart een waarschuwing inhoudt en de rode kaart direct leidt tot een definitieve uitsluiting van de speler, zou de blauwe kaart een tijdstraf van tien minuten opleggen, vergelijkbaar met wat in andere sporten, zoals hockey, wordt gebruikt.
Deze nieuwe strafmaatregel was bedoeld voor specifieke overtredingen die te ernstig waren voor slechts een waarschuwing, maar niet zwaar genoeg voor een rode kaart. De blauwe kaart zou vooral worden ingezet bij onsportief gedrag, zoals herhaaldelijk protesteren, tijd rekken of een bal wegschieten.
Veel kritiek
Het idee van de blauwe kaart stuitte echter op veel scepsis binnen de voetbalwereld. Vooral in de Premier League, waar managers hun bedenkingen hadden bij het systeem van tijdelijke straffen, werd het plan kritisch ontvangen. Veel coaches vonden de invoering van een blauwe kaart overbodig, omdat ze van mening waren dat de bestaande gele en rode kaarten voldoende waren om onsportief gedrag aan te pakken. Bovendien was er angst dat de toepassing van een tijdstraf het spelritme zou verstoren en voor verwarring zou zorgen, met name over de vraag wanneer en hoe lang een speler van het veld moest.
Idee van tafel
In maart 2024 werd duidelijk dat de blauwe kaart geen doorgang zou vinden. Gianni Infantino, de voorzitter van de FIFA, maakte tijdens een bijeenkomst van de IFAB in Schotland bekend dat het concept van de blauwe kaart van tafel was geveegd. Infantino was resoluut in zijn uitspraak dat er geen plaats zou zijn voor de blauwe kaart in het profvoetbal. Hij verklaarde dat het voorstel niet past bij de essentie van het spel en niet serieus kon worden overwogen voor de topcompetities.
Hoewel de FIFA erkende dat nieuwe ideeën en voorstellen altijd welkom zijn, benadrukte Infantino dat de invoering van een blauwe kaart niet in overeenstemming was met het behouden van de kernwaarden van het voetbal. Hiermee werd de discussie over de blauwe kaart abrupt beëindigd, en het idee werd verworpen voordat er zelfs maar een proefperiode kon plaatsvinden, wat eigenlijk wel de bedoeling was.
Ondanks het afblazen van de blauwe kaart, blijft de IFAB geïnteresseerd in andere mogelijkheden om onsportief gedrag in het voetbal aan te pakken. Een van de voorstellen die nog steeds op tafel ligt, is het experimenteren met zogenaamde “sin-bins”, tijdelijke uitsluitingen van spelers, maar dan zonder de bijbehorende blauwe kaart. Dit zou kunnen worden toegepast in lagere divisies of jeugdcompetities om te testen hoe het systeem werkt en wat voor effect het heeft op het spelverloop.
Blauwe kaart KNVB
In het verleden heeft de KNVB overigens ooit gebruikgemaakt van de blauwe kaart in het amateurvoetbal. Dit was overigens een heel ander initiatief. De clubs konden gratis een blauwekaartpakket bij de KNVB aanvragen en na afloop van duels een blauwe kaart uitdelen aan de tegenstander als die sportief gedrag had vertoond. Die kaart had overigens geen gevolgen verder, maar moest het wederzijdse respect in het amateurvoetbal verder stimuleren.
